Chủ đề 1: Tục ngữ (4 tiết)
Chủ đề 2: Rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn (3 tiết).
Chủ đề 3: Văn nghị luận (6 tiết)
Chủ đề 4: Ôn tập Tiếng Việt (2 tiết)
Chủ đề 5: Ôn tập chung (4 tiết)
=======================@===============================
Chủ đề 1: TỤC NGỮ, CA DAO (4 tiết)
Mục tiêu:
Giúp học sinh hiểu sâu, rộng hơn những kiến thức về các câu tục ngữ, ca dao để từ đó làm cơ sở cho việc làm văn nghị luận
Nội dung dạy học:
@ Tiết 1:
Một số câu tục ngữ, ca dao, thơ quen thuộc:
a. Đề cao phẩm giá, nhân cách của con người:
Cái nết đánh chết cái đẹp
Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người
* Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân
b. Đề cao đạo lý uống nước nhớ nguồn:
- Uống nước nhớ nguồn
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mình trồng
*Ăn cây nào rào cây ấy.
* Đề cao đạo lý tôn sư trọng đạo
+ Muốn sang thì bắt cầu kiều - Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy
+ Không thầy đố mày làm nên.
+ Một chữ cũng thầy – nửa chữ cũng thầy
+ Nhất tự vi sư - Bán tự vi sư
c. Ca ngợi lòng yêu thương:
- Thương người như thể thương thân
- Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
- Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
* Cứu một mạng người bằng xây mười toà tháp
d. Đề cao tinh thần đoàn kết:
- Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
* Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công.
* Hòn đá to, hòn đá nặng
Một người nhấc, nhấc không đặng
Hòn đá nặng, hòn đá bền
Nhiều người nhấc, nhấc sẽ lên
e. Đề cao đức tính kiên trì, nhẫn nại:
- Có công mài sắt, có ngày nên kim
- Có chí thì nên
- Cần cù bù thông minh
* Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên
@ Tiết 2:
Giải thích ý nghĩa của từng câu tục ngữ ấy.
a. Nhóm 1: Đề cao phẩm giá, nhân cách của con người:
-Tốt gỗ hơn tốt nước sơn:
*Nghĩa đen:
+ Gỗ là chất liệu làm nên đồ vật
+ Nước sơn là chất bao phủ bên ngoài làm cho đồ vật trở nên đẹp hơn
( Một đồ vật có giá trị là một đồ vật có độ bền cao, muốn thế thì nó phải được làm bằng một loại chất liệu tốt. Nếu một vật dụng làm từ gỗ tốt thì vật đó bền. Ngược lại, nếu chỉ được làm bằng một loại gỗ tồi thì dù phủ lên một lớp sơn bóng bảy thì dù nhìn vào rất bắt mắt nhưng món đồ đó cũng sẽ mong hỏng. Khi lựa chọn bất cứ đồ vật gì thì phải xem xét chất liệu làm nên nó, nên coi trọng chất liệu bên trong hơn là chỉ xem cái vẻ bề ngoài.
*Nghĩa bóng:
+ Gỗ ở đây muốn nói đến phẩm chất, nhân cách của một con người
+ Nước sơn là để chỉ ngoại hình, cái vẻ bên ngoài của con người ấy.
( Khi đánh giá, nhận xét về một người nào đó ta nên coi trọng, đánh giá cao về nhân cách, phẩm chất của họ hơn là cái vẻ bên ngoài mà họ có.
=> Lời khuyên: Khi tạo mối quan hệ, muốn kết bạn với ai, cần xem xét về nhân cách, đạo đức; muốn trở thành một người hoàn thiện thì mỗi người nên cố gắng rèn luyện để phát triển về nhân cách, đạo đức, phẩm chất chớ không nên chạy theo, không chỉ lo trau chuốt cái vẻ bề ngoài.
Cái nết đánh chết cái đẹp
Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người
* Hai câu tục ngữ trên có nghĩa tương tự
* Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân: Mới nghe câu tục ngữ này ta có cảm giác như có ý nghĩa ngược lại, mâu thuẫn với ý của các câu trước đó, nghĩa là người đẹp hay xấu phụ thuộc vào phục sức bên ngoài của họ, chẳng liên quan gì đến phẩm chất bên trong của con người ấy, điều này tất yếu như qui luật của tự nhiệ: lúa tốt vì phân. Nhưng thực ra câu tục ngữ này không hề mâu thuẫn gì với câu trên vì "người đẹp" ở đây đang nói đến vẻ đẹp bên ngoài